Şekak Tv – Biniya Dihê Komer (Nahalê Goman)

Ew der dihê Şekakan, Komer e.

Reklamlar
Müziğimiz (Dengê Me), Videolar (Vîdeo) içinde yayınlandı | , ile etiketlendi | Yorum bırakın

Şah İsmail Gezici Yollarda – Sarıbalta Köyü (25-02-2018)

Çend heftan berê televîzyona Xarpêtê Kanal Fırat bûye nîvanê Komerê.

Hûn kaynîn wê programê li wira seyr bikin;

  • Dakika 40; Bircan Polat kilomeka bi Kurmancî dibeje. Pir xwaş dibeje.
  • Îsal le dihê kuraklixî heye. Berf nebariye. Millet je wê şikayetçiye.
  • Dakika 43; Kırmızı fularlı mixtar Ahmet Baran pir qift e.
Kurmancî, Videolar (Vîdeo) içinde yayınlandı | , ile etiketlendi | 1 Yorum

Şekak Tv – Kiloma Veysel Daş bi Kurmancî

Je dihê Ballidut, Veysel Daş berxik û mihan dangê deke û kiloma xwa dibê.

Kurmancî, Müziğimiz (Dengê Me), Videolar (Vîdeo) içinde yayınlandı | Yorum bırakın

Şavakların 500 Yıl Önce Afrin’de Uğradığı Büyük Katliam

Çemişgezek ve Pertek’te yaşayan Şavak (Şekakan) Aşiretinin daha önce geldiği tahmin edilen yerlerden birisi de Halep bölgesidir. Ne sebeple Halep’i terk ettikleri hakkında çeşitli rivayetler bulunuyor.

Bazı Şavaklı yaşlılar yaz aylarında Dersim yaylalarına gelen Şavakların bir kısmının Fırat’ın su seviyesinin artmasından dolayı nehri geçemeyip Çemişgezek ve Pertek bölgesine yerleştiğini anlatır.

Bundan farklı olarak Şavakların Halep’i terk etmesiyle ilgili Şerefname denen eski bir kitapta ilginç bir detay var;

Şerefedîn Xanî kitabı Şerefname’de Halep’te yaşayan Şekakan aşireti ve bölgede yaşayan diğer halk arasında şiddetli bir savaşın yaşandığını belirtmektedir. Göçebe Şekakan aşiretinin tarlalarına zarar verdiğini bahane eden Azez’in Arap köylüleri Şavaklara karşı büyük bir saldırıya geçiyor. Ve iki grup arasında çok sert çatışmalar çıkıyor. Yine söylenenlere göre 500 yıl önce yaşanan bu savaşta ölenlerin sayısının çok olduğudur. 40’tan fazla Şavak erkeği Arap köylülerce kılıçtan geçiriliyor. Öyleki Efrîn’in Şera ilçesinin Sînka ve Qitmê köyleri arasında “ölüler ovası” diye bir toprak bölgesi bulunmaktadır. Bu ovanın ismi o zaman yaşanan o katliamdan kaldığı söylenmektedir.

Şavakların Halep’ten göçüne böyle bir olayın sebebiyet vermiş olması büyük olasılıktır. Ancak günümüzde halen Afrin’de Şekakan diye bir aşiretin var olması Şavakların sadece bir kısmının o zaman göç etmek zorunda kaldığını gösterir. Belki Azez’e komşu olan belli köyler göç etmiş, ötekiler yerlerinde kalmaya devam etmiştir.

Bilvesile şunu da belirtelim. Afrin’de yaşayan Şavak aşireti köyleri bugünlerde zor günler geçiriyor. Dualarınızda onlara da yer verin.

Şekakan Blog,

sekakan.wordpress.com

Araştırma (Lêkolîn) içinde yayınlandı | , ile etiketlendi | Yorum bırakın

Demsala Dawi Şewaxan – Son Mevsim Şavaklar

Çend salan berê fîlmeka be navê “Demsala Dawî Şewaxan” hatibûye çêkirin. Fîlmeka xwaş e. Saleka Şekakan çitonî derbas tebe, vê tede nimandîn. Yên kû hinî seyr nekirine kaynîn le wira seyr bikin. Lê navê fîlmê yalnîş bûye. Şekakan çaxê be kurmancî deng tekin be xwa re nabejîn “Şewaxan”, lê debêjin “Şekakan”. Kazim Öz ew yalnîşiya çito kiriye nizanim.

Videolar (Vîdeo) içinde yayınlandı | , , , ile etiketlendi | Yorum bırakın

Fotoğrafên Kevn – Jina Şekakî Be Meşkê Dew Dekeh.

Ew fotoğrafa sala 1979ê le çemişgezekê hatiye kişandini. Jina Şekakan e, dew dekeh. Emma nizanim je kijan dihê ye.

Berê Şekakan be meşkê waha dew dekan û rûnê malê çêdekirin. Paşê makîne derketin û meşk hatine jebir kirini.

Büyüklerden (Gotinên Mezînan), Fotoğraf (Wêne), Kurmancî içinde yayınlandı | ile etiketlendi | 1 Yorum

Şavak Kurmancisi Üzerine -1 (pe-le-te ses değişimleri)

Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla.

Şavak (Elazığ) kurmancisinin öteki Kurmancî şivelerinden belirgin farklılıkları var. Benzer özellikler Malatya ve Maraş kurmancisinde de bulunmaktadır. Bu yazı dizimizde bu farklılıkları ele alacağız. Bugünkü konumuz Elazığ kurmancisinde değişime uğrayan ekler.

  • Standart kurmancideki “bi” eki “pe” şekline dönüşüyor.Mesela; “min bi te re gotibû” -→”min pe te ra gotibû” (ben sana söylemiştim)
  • “ji” ve “li” ekleri yerine “je” ve “le” ekleri kullanılıyor. Mesela;”ez li bajêrim” → “ez le bajêrim” (ben şehirdeyim), “ez ji bajêr hatim” → “ez je (le) bajêr hatim” (ben şehirden geldim)
  • Bir önceki maddenin ikinci kısmıyla alakalı olarak)  “ji” eki yerine daha çok “le” eki kullanılıyor. Mesela; “min ji kaniyê av hanî” → “min le kaniyê av hanî” (ben çeşmeden su getirdim)
  • Geniş zaman fiilleri öncesinde gelen “di- ” eki sertleşip “te-” şeklini alıyor. Mesela; “dibêjim” → “tebêm” (söylüyorum), “dibejî” → “tebî” (söylüyorsun), “dibêje“→”tebê” (söylüyor), “em dibêjin” → “em tebênî” (söylüyoruz), “hûn dibêjin” → “hûn tebên” (söylüyorsunuz)

Şekakan Blogu

Şavak Dili (Şekaki) içinde yayınlandı | , ile etiketlendi | Yorum bırakın

Osmanlı ve Safevilerin İsyancı Göçebeleri ve Dadaloğlu

Osmanlı ve Safevi Devletlerinde merkezi sistem ile sorun yaşayan bir çok göçebe topluluk oldu. Halep çevresinde Kürt Canboladoğlu, Adana’da Kozanoğlu ve ünlü Celaliler. Aynı şekilde İran’da Şahseven ve Şekaklar. Osmanlı ve Safevilerin yörükleri yerleşik hayata geçmeleri için zorlamaları nedeniyle yaşanan çatışmalar ve bu çatışmalara dair bir çok hikaye, ağıt, türkü…

Bunlardan bir tanesi ki çok ünlüdür; Kalktı Göç Eyledi Avşar Elleri. Dadaloğlu Kozanoğlu için söylemiş.

” kalktı göç eyledi avşar illeri,
ağır ağır giden iller bizimdir.
arab atlar yakın eyler ırağı,
yüce dağdan aşan yollar bizimdir.

dadaloğlu yarın kavga kurulur,
öter tüfek davulbazlar vurulur.
nice koç yiğitler yere serilir,
ölen ölür kalan sağlar bizimdir.

belimizde kılıcımız kırmani,
taşı deler mızrağımın temreni.
hakkımızda devlet etmiş fermanı,
ferman padişahın dağlar bizimdir. ”

Biraz ağır bir itham olur belki ama birisi şöyle demişti: “Geçmişin teröristleri yörükler.”

Müziğimiz (Dengê Me) içinde yayınlandı | ile etiketlendi | Yorum bırakın

Pez Xwêdan – Koyun Tuzlama (Video)

Mevsimine göre belli aralıklarla yapılan koyun tuzlama faaliyeti. Özellikle sabah serinliğinde yapılması tercih ediliyor. Tuzlama sonrası saatlerde sürü sık aralıklarla suya götürülür.

 

Videolar (Vîdeo) içinde yayınlandı | Yorum bırakın

Şavaklıların Kökeninin Siyasi Malzemeye Dönüştürülmesi

Cumartesi akşamı TRT Kurdî ekranlarında Şavak-der’den de bir kişinin konuk olduğu bir program yayınlandı. Öncelikle Şavaklı bir konuğun TRT Kurdî’de misafir edilmesi biz Şavaklılar için sevindirici. Aynı şekilde daha önce TRT Kurdî’nin Noranig’li yaşlı bir çifti de ekranlarına getirmesi bizi mutlu etmişti (ilgili programı buradan izleyebilirsiniz). fb_img_1475646248036

Programın bir yerinde Şavakları temsilen katılan konuk Şavakların Türkmen kökenli olduğunu Kürtçe olarak dile getirdi. Programı izleyen bazı Şavakların en çok hoşuna giden bu oldu. Bazı Şavaklılar da bunu aslını inkar etmek olarak görüp eleştirdiler.

Hiç gereği yokken Şavakların kökeni hakkında 80’li yılların saçma ve herhangi bir dayanağı olmayan Ortaasya tezinin gündeme getirilmesi  kısır bir tartışmayı tekrardan alevlendirdi.

Var olan kaynaklar dışına çıkıp sırf siyasi olarak birilerini mutlu etmek için temsil edilen toplum hakkında yanlış bilgi vermek büyük bir vebaldir.

Şavakların kökeni ve eskiden konuştukları dil hakkında elimizde olan veriler Eyyübiler dönemine kadar çok nettir: Şavaklar (Şekakan) bir Ekrad (Kürt) topluluğudur. Bu akraba öteki aşiretler için de geçerlidir (Reşwan, Parçikan, Canbegan, İzollan vs.).

Bunu anlamak için bakılacak 2 kaynak:

1- 16. Yüzyıl’da Çemişgezek Sancağında Aşiretler  ve

2- Cevdet Türkay’ın Başbakanlık Arşivi Belgeleri

16. yüzyıl Çemişgezek’in daha yeni Osmanlı hakimiyetine girdiği bir dönemdir. Bu gösteriyorki Şavaklar Osmanlı’nın ta başından itibaren aynı dil ve kültüre sahipti. Bu konu nettir ve tartışılması gereksizdir.

Osmanlı öncesi dönemine dair ise Şavakların (Şekakan) Şadilerle beraber Eyyübileri kuran temel birkaç Kürt aşiretinden birisi olduğunu kesin olmamakla beraber biliyoruz. Ancak bunu teyit edecek elimizde kimi araştırmacıların iddiasından başka bir kaynak yok.

Eğer Şavakların Osmanlı öncesi kökenleri hakkında bir iddiada bulunulacaksa bunun için kaynak gösterilmesi gerekir. Ekrana çıkıp Ortaasya, Türkmen, Bayat ve daha da abartıp Kayı boyu masalları anlatmanın bir manası yoktur.

Biz Şekakan blogu olarak her türlü bilgiyi takipçilerimizle paylaşıyoruz. Ve her türlü yeni bilgi ve kaynağı almaya da açığız.

İlave olarak Şavakların kökeninden çok Şavak Kurmancisi hakkında konuşulmasını istiyoruz. Çünkü Şavak Kurmancisi’nde Lek ve Kelhor dillerinde olup Türkiye’de konuşulan yaygın Kurmancide olmayan kelimeler ve gramer kuralları var. Eğer bu konu hakkında çalışılırda çok daha güzel sonuçlara varabiliriz. Eğer etimoloji konularına ilgi duyan Şavaklı takipçilerimiz varsa bu konuyu birlikte araştırmak isteriz.

Şekakan Blogu

sekakan.wordpress.com

Araştırma (Lêkolîn), Haberler (Xeber), Şavak Dili (Şekaki) içinde yayınlandı | ile etiketlendi | Yorum bırakın