Şavak Topluluğunun Yaşam Tarzı Ve Erzincan Tulum Peynirinin Yapılışı – Röportaj

Şavaklılar üzerine kendisiyle söyleşi yaptığımız Kazim Yıldırım, 1969 Tunceli/ Çemişgezek doğumlu, ilkokul mezunu bir Şavaklıdır. Erzincan tulum peynirinin hem üretimini yapmakta hem de ticaretiyle ilgilenmektedir.

—Bu topluluğa isim olan ‘şavak’ kelimesi nerden gelmektedir?

—Şavak adı halk dilinde iki tane rivayete dayanmaktadır. İlk rivayete göre, yazın Diyarbakır yöresinden Munzur Yaylalarına ( Tunceli) göçen aşiret, yayla dönüşü kışlaklara dönerken göç yolları üzerinde kabaran Murat nehrini geçememiş, aşiret reisleri sulara kapılıp kaybolmuş ve hayvanların çoğu telef olmuştur. Murat nehrinin kenarında kalıp sonra buraya yerleşenler, reisleri için “ şahıma vah… Şahıma vah “ şeklinde ağıt yakmışlar. Bu söz giderek “şa-vah” ve giderek “şa – vak ” halini almıştır. İkinci rivayete göre ise, “göçeper” (göçebe) olduklarından gün ağarırken kalktıkları için kendilerine “şavaklı” denildiğini, zaten şavak kelimesi de şafak anlamına gelmektedir.

— Şavak topluluğu tarihsel süreçte nasıl bir konumdadır?

—Bu topluluk Orta Asya Türk boylarındandır. Oğuz boyunun Kayı kolundadır. Göçebe bir hayat tarzı olan bu boy, daha sonraları Akkoyunlu Devleti’nin sınırları içerisinde yer alan Diyarbakır Türkmenlerindendir. Diyarbakır’ın Bismil ilçesinde belli bir süre yaşayan topluluk yine göç ederek Tunceli’nin Pertek ilçesine ve Çemişgezek ilçelerine yerleşmişlerdir. Zamanla da Erzincan, Elazığ, Bingöl’ le yerleşmişlerdir.

— Bu topluluğun yaşam biçimi ve kültürel yaşamına göçebe yaşam şekli mi hâkimdir?

—Bu topluluk yarı göçebe bir hayat şeklinde yaşamaktadır. Yazın yaylalarda, kışında kışlaklarda hayatlarını sürdürmektedir. Yayla alanları olarak Erzincan’da Esence Dağları, Tunceli’de Munzur Dağları, Bayburt’ta Kop Dağları, Erzurum’da Dumlu, Mescit, Kargapazarı ve Palandöken Dağları tercih edilmektedir. Mayısın sonuna doğru yaylaya göç telaşı başlamaktadır. Eylül ayına kadar bu yaylalarda kalınmaktadır. Daha sonra ise kışlaklara dönüş başlamaktadır.  Bu yaylalarda obalar halinde yaşamaktadırlar. Mesken olarak da çadır kullanılmaktadır. Böyle olunca da yaşam şekli bu hayata uygun olarak düzenlenmiştir. Yani artık kültür yaşamın bir parçası haline gelmiştir. Bu kurulan çadırların içine genç kızların ilk kez dokudukları kilimler serilmektedir. Böylece bin bir duyguyla, heyecanla, zevkle dokunan bu kilimler hayatın bir parçasıdır. Birde bu topluluğun el dokumaları ve el örmeleri çok meşhurdur. Bir kilimde görülen ince zevk aynı zamanda bir atın eyerinde de görülmektedir. Aynı zamanda kıyafetler de bu ince zevk dikkate alınarak giyilmektedir.

—Malum 21. yüzyılda yaşıyoruz ve hayatımızda artık bir modernleşme hâkim. Peki, kültürel hayatı renkli olan bu topluluk modernliğin neresindedir?

—Günümüze doğru bu topluluğun yaşam tarzında da değişikler yaşanmaya başlanılıyor. Artık eskisi gibi yayla hayatı o kadar da etkin değildir. Yerleşik düzene geçilmesinden dolayı bu yaşam tarzı bırakılmıştır. Bunun birçok nedeni var. Yaylalardaki mera sorunu, hayvanların piyasadaki durumu, canlı olmadığı için herkes artık bu çileyi çekmek istememektedir. Bunun yanında olumlu sonuçları da söz konusudur. Artık şavaklılar teknolojiyi, eğitimi, ticareti yakından takip etmektedir. Kültür, sanat faaliyetlerinde de etkin olmaktadırlar. Kendi kültürümüzü tanıtımı da yapılmaktadır. Mesela, 1998 yılından beri yayınlanmakta olan Şavak Bülteni adlı dergi yayın hayatını başarılı bir şekilde sürdürmektedir. Bu dergide kültür hayatı ele alınmaktadır. Ayrıca sinemada da Şavaklıları görmek mümkündür. 2008’de Mezopotamya Sinema Kolektifinin bünyesinde çekilen SON MEVSİM: ŞAVAKLILAR adlı belgesel Paris’te sinema günleri etkinliklerine katıldı. Bu belgeselin yönetmeni olan Kazım Öz de şavaklı. Belgeselde şavaklıların dört mevsim çektikleri çile konu edilmiştir. Yayla çekimleri Munzur Yaylarında yapılmıştır. Hayatın her bölümü başarılı bir şekilde beyaz perdeye yansıtılmıştır. Yani şavaklılar modern hayatla birlikte kendi kültürlerini yaşayan bir topluluktur. Kendine özgü yaşama biçimiyle var olmaya çalışmaktadır.

—Şavaklıların geçimlerini ne ile sağlamaktadırlar?

—Şavaklılar, küçükbaş (koyun, keçi) hayvancılığıyla uğraşmaktadırlar. Buna bağlı olarak da peynir yapımı ikinci bir geçim kaynağıdır. Şavak (Erzincan)tulum peyniri imalatını yapmaktadırlar.

—Şavak tulum peynirinin yapılışı hakkında bilgi verir misiniz?

—Bu peynir Tunceli, Elazığ, Erzincan, Bingöl’de yaşayan şavaklılar tarafından imal edilmektedir. Yazın başlarında yaylaya çıkan şavaklılar genel olarak akkaraman koyunlarını tercih etmektedirler. Bu koyunlardan elde ettikleri sütleri kendilerinin hazırlamış oldukları mayaları kullanmaktadırlar. Sütler mayalandıktan sonra yani süt pıhtılaştıktan sonra 20 cm genişliğinde iki tarafı dikili süzek bezinin iki ucu açılarak içerisine belli miktarda peynir konulur ve tepsi ya da leğen denilen kaplarda suyu çıkana kadar bekletilir. Peynir iyice kalıbını aldıktan sonra dinlenmeye bırakılır. Böylece taze şavak peyniri hazırlanmış olunur. Eğer tulum peyniri yapmak istiyorsak, bu taze peynir ertesi gün naylon torbalara konulur bir hafta bu torbalarda duran peynir iyice ufatılarak tuzlanır ve bez torbalara konularak bir haftada böyle bekletilir. Daha sonra ise tekrar bu peynir iyice ufatılır tuzu verilir ve hazırlanan tuluma konulur.

—Peki, bu tulumun hazırlanması nasıl olur?

—Tulum; koyun, kuzu, keçi gibi hayvanların derileri kullanılarak yapılır. Tulumun üzerinde ayaklar ve boğaz kısmı hariç diğer yerlerinde delik ya da yırtık olmaması gerekir. Bu yüzden deri yüzülürken önce hayvanın arka bacağından bir delik açılarak üfürülerek şişirilir, sonra kuyruk bölgesi yuvarlak olarak kesilir ve tüm gövde derisi buradan soyularak çıkartılır. Soyulan deri bir tahta üzerine serilerek üstündeki yağ, et parçaları temizlenir. Bu derinin tüyleri kesilir ve deriye bol miktarda tuz serpilerek bekletilir. Kullanımdan bir hafta önce ise bu deri temiz suyla yıkanılır ve tulumun kuyruk bölümü dikilir ve ayak derileri gövdeye birleştiği yerden sıkıca bağlanır. Bu işlemler yapıldıktan sonra ise tuzlu bir ayran hazırlanır ve tulumların içerisine 1/5 litre kadar ayran konulur ve 2/3 gün bekletilir. Daha sonra bu tulumun içerisindeki ayran dökülerek iç tarafı iyice yüzülür ve kurutularak böylece kullanıma hazır bir tulum olmaktadır.

—Şavak tulum peynirinin piyasa da ortaya çıkışı ne zaman olmaktadır?

—1939 yılında Erzincan- Kemah Yücebelan köyünde doğan hacı halis efe adındaki kişinin, o yıllarda Munzur yaylalarında olan şavaklıların yaptıkları peyniri piyasaya süren ve Erzincan tulum peynirinin şavaklılara ait olduğunu savunur bu uğurda çabalar. Doğuda şavak tulum peyniri olarak, orta Anadolu ve batıda Erzincan tulum peyniri olarak tanınmaktadır. Şafaklıların yerleşim alanı Tunceli olmasına rağmen bu peynirin daha önceden büyük bir il Erzincan’da piyasaya sürülmesi ve burada peynirin daha ön plana çıkmasından dolayı Erzincan tulum peyniri olarak anılmaktadır.

—Şavak tulum peynirinin piyasada ki durumu nasıl?

—Artık eskisi gibi piyasa hayatı canlı değildir. Bunun birçok nedeni var tabiî ki. Peynirin modern hayattaki öneminin artık eskisi gibi olmamasıdır. Eskiden peynir en temek gıdaydı şimdi ise önemi azaldı gibi. Bide artık fabrikalarda da üretimin yapılması orijinal tulum peynirinin önemini azaltmıştır. Özellikle Erzincan ve Elazığ peynirin piyasadaki nabzını tutmaktadır.

—Gelecekte ki tulum peyniri hangi durumda olur?

—Organik maddelerin tüketmesinden bıkan insanların, doğal yöntemlerle yapılmış olan bu peynire ilgisi artacak gibi. Ama o zamanda tulum peynirinin üretimi hangi seviyede olur, işte belli değildir.

25 Şubat 2010

Röportajı gerçekleştiren; Fatma Yıldırım

Reklamlar
Bu yazı Araştırma (Lêkolîn) içinde yayınlandı ve , , , , , , , , , , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

58 Responses to Şavak Topluluğunun Yaşam Tarzı Ve Erzincan Tulum Peynirinin Yapılışı – Röportaj

  1. napak dedi ki:

    Bu yazı içeriğinde verilen bilgilerin tamamı röportaj yapılan kişinin düşünceleri, fikirleridir. Bu bilgilere bir eleştiriniz olursa yorum kısmında yazabilirsiniz.

    Ayrıca sizler de Şavak büyükleriyle bu tür söyleşiler yapıp bana gönderirseniz onları da eklerim….

    Sevgilerle…. Han Doğan

    • sharqy dedi ki:

      slaw le we hemuyanra hevalno,
      ez ji eke we şekaki me (teynigi). gotine ki miji heye le ser vi mesela. ere em kurdun çimki zimane me kurmanci ye. le feqet pe vi çuyune demeki were ku le şekakan keseki ku pe zimani me dengteke e nemine, eme nebininne. we waxte işte em e bibine tirk. seba wi ez rica tekim le we pe zimani me dengkin.
      ek ji hevalen ku le ser çand u kultura şekakan mujul tebin levra ku teneki bahse an bikin pir xaş tebi. yani eke çironekan, mesele beradeyni, kilaman, gotinen mezinan.. wan tiştana şekakan tyenine hole, tegrin le diroke.

      • napak dedi ki:

        tı pır rast debeji bra…
        zımane me hebuyuna me ye…
        cinoreken me,
        meselen me,
        kılamen me,
        hemu dirok u kulture me,
        be zımane me ye, yane be kurmanci ye.
        vaxta ki me zımane xa jebir kır, tebek ye nemine le me…
        Khoda Khafez….

  2. mehmet gün dedi ki:

    hocam burda şavaklıların türk olduğu geçiyor. Bu yazının nerden alıntı olduğunu bilmiyorum ama bence bu tamamen asimilasyon politikasıdır yok türkmensiniz yok türksünüz bunlara katılmak imkansız.Bunlar askerin hazırladığı ve şuan hala arşivlerinde bulunan asimilasyon politikasıdır.bunlara açıklık getirirseniz memnun olurum.

  3. muzaffer akpolat dedi ki:

    biz şafaklar göçebe veya yarı göçebe bir milletiz şu gerçeğide unutmayalımki biz türk degiliz bu konuda her hangi bir ararştırma yapmadım gerek duymuyorm görünen köye kılavuz istenmez ama şuda bir gerçektir biz şafaklar bölücü degiliz her zaman devletimizin yanında yer almışızdır bu demek degilidir aslımızı inkar edelim biz aslımız kürttür var olan bir gerçeği rivayetlerle yorumlamak bence yalnıştır tşkr

  4. Han Doğan dedi ki:

    Muzaffer Abinin söylediklerine katılmakla birlikte eklemek istediğim bir şeyler var. Evet Şavakların bazı kaynaklarda Türkmen olduğu yazılıdır. Ancak sadece Türkmen olarak geçmez. Çoğu yerde ‘Türkmen Ekradı’ diye geçer. Malum ‘Ekrad’ Arapça Kürt’ün çoğuludur. Yani biz Türkmen Kürtleriyiz!
    Türkmen ifadesi bizim gibi Kurmanci konuşan Yörük diğer aşiretler için de kullanılmıştır. Parçikan, Canbegan, İzolan gibi…
    Ne acıdır ki bunca araştırma yapan bilimcilerimiz (!) bu aşiret isimlerinin hangi dilde olduğuna bile pek ilgi duymamışlar.
    Son yüzyılda araştırma yapan Türk tarihçilere pek inanasım gelmiyor. Konuşulan dili yok sayıp, tamamen kendi düşüncelerini ispatlamak (veya başkalarının istediği düşünceleri) amacıyla hareket ediyorlar. Bir tek, konunun içine tamamen girmiş olan her yönüyle araştırmalar yapan İsmail Beşikçi var. Onun da vardığı sonuç bellidir. O yüzden başına gelmedik kalmadı adamcağızın.
    Bana göre, hem Türkmen, hem Kurmancız… ikisine de talibiz…
    Bu konu üzerine fazla tartışmaya gerek yoktur kanımca. Sahip olduğumuz tüm değerleri koruyup yaşatmalıyız.

  5. Ahmet ŞAKAKLU (Şekaki) Şekakiatak dedi ki:

    Tarih yazılırken ve yazılı eserlerde yazılar yazılırken, yazılan yazının yazının 100 binin üzerindeki bir toplumu ilgilendirdiğini unutmamak lazım. Aşiretin gelenek ve görenekleri insanların anlattığı gibi yazılı kaynaklara aktarılabilir. Aşiretin tarihi konusunda bilgiler yazılırken, bir insanın fikrini ve düşüncesini baz alarak aşiretin kökeni bir yerlere bağlanamaz. Kişinin düşüncesi göz önünde bulundurulabilir.
    Emek safedilerek yapılmış olan bu röportaj elbette taktire şayandır. Bu röportajlar bir çok kişi ile yapıldığı zaman daha da önem kazanır.
    Müslüman Tük olmak ta, Müslüman Kürt (Kurmanç) olmak ta güzeldir. Fakat aşiretin kökeni konusunda yazı yazıldığı zaman çok araştırma yapmak gerekir. Yaşı 100 civarında olan insanların Türkçe bilmediği, yaşı 50 nin üzerinde olan insanların Türkçeyi askerde öğrendiği, Yaşı 30 un üzerinde olanların Türkçeyi ilkokulda öğrendiği bir aşiretin kökeni ile ilgili bilgiler yazılırken çok çok çok çok çok araştırma yapmak gerekir.

  6. Han Doğan dedi ki:

    Uff… Ya tartışma bu noktaya gelmesin yine.
    Bu çalışma öyle etnik kökeni araştırmaya yönelik bir şey değildi.
    Sadece, bir kişi kendi fikrini beyan etmiş.
    Bu bilimsel bir çalışma da değil.
    Etnik kökenin de bir önemi olmamalı artık.
    Biz, biziz…. bu kadar.

  7. Ahmet ŞAKAKLU (Şekaki) Şekakiatak dedi ki:

    Emeği geçen herkese teşekkürler. Her aşiret ferdi Fatma hanım gibi gayret sarfederse ben inanıyorum ki daha güzel bilgiler ortaya çıkacaktır. Ömer kardeş , yazılarına yazdığımız yorum yazılarını silme imkanımız olmadığı için sen istediğini silebilirsin. Allah’a (c.c.) emanet olunuz.

  8. Han Doğan dedi ki:

    Hayır. Ahmet Abi, niye silme gereği duyalım ki, bilakis senin yorumların çok yapıcı oluyor. Allah razı olsun.

  9. Pehlül DEMİR dedi ki:

    Ben Şavaklar üzerine tez yazmış bir coğrafya öğretmeniyim. Yuakrıdaki rihçe Muhtar Kutlu adında bir antropologdan alınmıştır. yaptığım araştırmalarda Kutlunun eserine göre Şavaklar türk deniliyor. Ama aynı eserde yıllarca Hazar denizinin güneyinde Horasan denilen bölgede yaşadığı yine aynı esrede rta asyadan geldiği söylenmektedir. bu bir çelişkidir. kesinlikle Şavaklar türk değildir. Bir milletin kökeninin en iyi göstergesi dilidir, gelenek görenekleridir. Muhtar KUTLU 1980 de şavaklarla yaylada kalmış onlarla bir süre yaşamış ve onlar hakkında eser yazmıştır fakat tek amacının asimilasyon olitikası olduğu unutulmamalıdır. Ayrıca dersim kaynaklarına bakıldığında şavaklar hakkında yine fazla bilgi yoktur. çünkü Şavaklar dersimli de değildir. Şavaklar İran kökenli bir kürt aşiretidir. Sima dil kafa yapısı olarak iranlara benzediğimiz kesindir. Hazar denizinin güneyinden yaşayan şavaklar osmanlı döneminde Diyarbakır ve Adıyamana yerleşmiş daha sonra Osmanlı politikası gereği göçebe ve sunni olan şavakları Karasu (bu günkü keban barajı kıyıları) kenarına yerleştirilmiş ve dersmlilerin sunnileştirilmesine çalışılmıştır. Saygılarımla….

  10. bünyamin dedi ki:

    bakın arkadaşlar bende erzurumluyum dadaşım benim dedlerim çadır kürtlerinden gelmiş güneydoğuda yaşamışlar sonradan kargapazarı dağlarına yerleşmişler ama ben size katılmıyorum ölene kadar türküm ve öle öleceğim benim çoluğum çocuğumda türk doğup türk ölecekler bukadar ekmweyinizi yediğiniz yere ihanet etmeğin bukadar ben türküm hiç ben kürdüm demedim ilkkez burda kürt olduğumu yazdım bugün ölene kadarda mhpyi desteklemeye devam edeceğim abnladınızmı bu vatan hepimizin hepimiz türküz hepimizin dedleri birlikte savaşmış birlikte aynı sofrolarda yemiş içmişler neyin tartışmasını yaposunuz bu ülkeyi kimse bölemez bukadar inatçı olmayın pkk dedikleri örgütü amerikanın israilin yönettiğini herşeyi biliyosunuz neyi inkar ediyosunuz kürtlüğü benimsemekten vazgeçin artık bunun ne size nede bize bi yararı var herkes türktür bu topraklarda yaşayan herkes türktür anladınızmı beğenmiyosanız ayrımcılık var diyosanız çeker gidersiniz anlanızmı dadaş namıyla yaşadığm için şükrediyorum hiç biriniz amacınıza ulaşamayacaksınız

    • mehmet gün dedi ki:

      bünyamin bey ben kürdüm diyorum sen siz niye pkk sınız diyorsun ne dar düşüncedir bu .Bu nasıl bir anlayıştır aman ALLAHIM hep sizin gibi düşünenler yüzünde bu ülke gün görmüyo ALLAHTAN TEK DİLEĞİM sizin gibi insanlardan hesap sorması. HİÇ KİMSENİN KENDİNİ TÜRK HİSSETMESİNE GEREK YOK BUGÜN BİR SÜRÜ TÜRK ALMANYADA YAŞIYOR YANİ ŞİMDİ ONLAR ORDA YAŞIYOR DİYE ALMAN MI OLDULAR BENCE BİR DÜŞÜNCEYİ YAZARKEN BİRAZ EMPATİ KURSAN İYİ OLUR .BERABER KURDUK BU ÜLKE Yİ DİYORSUN SONRADA HEPİMİZ TÜRKÜZ DİYORSUN BU NASIL BİR ÇELİŞKİDİR YADA KAFA TASÇILIKTIR MI DESEM NEYSE NE DESEM DE AZ ZATEN İŞE YARAMAYACAK NASIL OLSA

  11. kerem dedi ki:

    Bünyamin kardeşim siyaset zarar verir soyunu inkar eden soysuzdur bölücülüğe hayır kürt türk laz çerkez hepimiz kardeşiz siyaset yalan ve dolan uygun bulmuyorum bu vatanı kimse bölemez onu Allah korur sarsılır ama asla yıktırmaz bu böyle bil bu millet oyunlara galsede tek yürek olmasını bilir yani türkü kürdü muhaciri lazı arnavudu ALLAHIM VATANSIZ BIRAKMASIN Asimile etmek ne demek olduğunu kürt kardeşlerim kafkasyadan galen ahıska türkleri ve bulgarstan dan göç eden türklerden öğrensinler burada öyle birşey hiç yaşanmadı bir kürt kardeşim bu vatan toprakların da her türlü meşru olan işlerde zirveye galebiliyor cumhur reyisi bile olabiliyor oyuna galmeyeleim…

  12. ömer yıldırım dedi ki:

    arkadaşlar memleketimizde öyle sorunlar var ki aslında bir düşünsek bunları yazmamıza hiç gerek kalmaz. Evet benim de okuduğum bir çok yazıda türkmen aşireti olarak geçiyor. buna inanıyorum niye diyeceksiniz rivayetlere göre fatih sultan mehmet han zamanında aşiretimiz anadoluya yerleştirilmiş hatta birleşip isyan etmesinler diye iki bölünmüş bir kısmı diyarbakıra bir kısmı tunceliye uç beyliği olarak yerleştirilmiş.Kürtçryi bilmek kürt anlamına gelmez bugün yabancı bir ülkeye gidip oaradan hiç gelmeseniz bir müddet sonra çocuklarınız türkçe konuşmayı bilmezler diliniz unutulur gider bence bizde buralara yerleştikten sonra asıl olan dilimizi yitirmişbu zamanlara bu şekilde gelmişiz. ayreten aşiretimiz için yapmış olduğunuz bu güzel şeler için hepinize çok teşekkür eder saygılarımı sunarım.

    • napak dedi ki:

      evet haklı olabilirsiniz, ama söylediklerinizle ilgili bazı çelişkiler de var, şöyle ki;
      – okuduğunuz o bir çok yazıda ( ki, bunlar bir çok değil, bir-ikiden türetilmiş bir çoktur) ‘türkmen ekradı’ diye bahsedilir. diğer bir ifadeyle ‘türkmen kürtler’ söylenir bizim aşiretle ilgili. daha doğrusu bizim gibi göçebe diğer aşiretler de böyle isimlendirilmiş. benim tespitim, buradaki türkmenlik ile göçebelik ifade edinilmek istenmiştir.
      -diğer bir çelişki ise dil ile ilgili. kürtçeyi daha sonra öğrendiğimiz teorisiyle alakalı. bilindiği üzere tunceli bölgesinde ağırlık olarak zazaki şivesinde konuşulur. halbuki bizim ana dilimiz kurmancidir. bu teori doğru olmuş olsaydı zazaki konuşmamız daha gerçekçi olurdu.
      – ve son olarak söylemek istediğim. toplululuk halinde yaşayan, belli dilleri ve kültürleri olan toplumların dillerini tamamen kaybetmeleri zordur. ancak başka bir topluluk içinde dağılırsa o vakit durum farklı olur. zaten o zaman o toplumun ismi bile kalmaz. ayrıca bizim çemişgezek’ deki sünni türkleri de bir düşünün. onlar neden aynı kalmışlar. bir diğeri tuncelide ki sarı saltuklar, mezhepleri dahi bir olmasına rağmen kürtçeyi öğrenememişler dersimlilerden. yoksa biz çok mu zekiyiz, her dili hemen sökebiliyoruz.

      han doğan

  13. yılmaz beydili dedi ki:

    öncelikle herkese slm ederim bende şavaklıyım ve şavaklılarda hep aynı yanlış var bilmem biz kürdüz falan halbuki alakası yok biz şavaklılar kesinlikle türküz ve hep böyle kalacak yukarıda muzaffer bey biz türk değiliz demiş araştırmaya gerek yok falan diyo ben katılmıyorum araştırsın o zaman görür türk mü kürt mü ayrıca kürtlüğün nesi ile övünüyo. benim kendi akrabalarım bile bazen biz kürdüz diyorlar bende onlara şunu soruyorum kökünüz nereden geliyo ama maalesef cevap yok ben söylim biz şavaklıar oğuzların kayı boyundan geliyoruz o zamanlar türk iken işte bilmem savaşmış sürgünmüş derken elazığ diyarbakır tunceliye yerleşiyorlar orada yaklaşık bi 100 yıl falan kalınca ondan sonraki nesil orada kürtçeyi öğreniyo ve bu böyle devam ediyo bi süre sonrada erzincana doğru göç başlıyo bizim şavaklılar da biz kürdüz diye övünüyorlar artık nesi ile övünüyorlarsa .ayrıca şunu söylemek istiyorum asıl kürtler tuncelinin, diyarbakırın yerlileridir mesela onlar bazen erzincana geliyorlar ben kürtçeyi bildiğim halde onların dilini anlayamıyorum çünkü hakiki kürtler gerçek kürtçeyi konuşuyolar bizler ise kulaktan duyma ile kürtçeyi biliyoruz bu sadece benim için değil şavaklıların yüzde doksanı için geçerli. şavaklılara özellikle muzaffer beye tavsiyem önce soyunu araştırsınlar sonra konuşsunlar.bende şavaklıyım erzincanlıyım ve kürtlüğü kesilikle kabul etmiyorum. hiç kimse bu konuda bilip bilmeden konuşmasın bunu bilmek içinde yaşamak araştırmak gerekir ve ben içinde yaşadım yaşıyorum ve araştırdım biliiyorum

    • Han Doğan dedi ki:

      tamam bra … biz KAYI boyundanız… artık biz de mutlu olup, övünebiliriz.
      dur sonuna da şöyle 3c koyayım iyice olsun… cCc

      • Han Doğan dedi ki:

        siz erzincanda bayağı bi işi ilerletmişsiniz. biz daha ‘be tırki’ konuşmayı tam çözemediğimiz için sizin kadar iddialı olamıyoruz.
        brraaaa esle xwa inkar mekın brraaaa….

    • MUZAFFER AKPOLAT dedi ki:

      degerli kardeşim insan öncelikle insan olduğuna övünmeli bence rabbim aalalha şükür bizleri insan yaratmış elhemdülillah müslüman yaratmış varmı bundan büyük bir nimmet boş ver türkü kürdü ama gerçekler vardır biz bal gibi köken olarak kürdüz begenmeye biliriz o ayrıca tartışır kalkıp kökenimizi inkar edecek halimiz yok unutmayalımki tunceli köken olarak alevi zazadırlar dilleri bizim orada türkçe öğrenme şansımız yok mantık olarak düşünrsek biz kürdüz

  14. şavaklar türktür her sayımızda yazıyoruz yanlış yorumlar yazmayın türk olduğunuzu kbilmiyorsunuz

  15. han dgn dedi ki:

    Soyadınızdan aldığınız gazla yazdığınız şeylere kendiniz bile inanmıyorsunuzdur…

    Hakikatlerimizden, dilimizden hiç bahsetmiyorsunuz….

    Değerlerimizi yok sayarak ne kadar bizi temsil ettiğinizi sanıyorsunuz…

  16. muzaffer akpolat dedi ki:

    bence kendini şavak dergisi olarak tanıtan arkadaşım köken çok önemli degildir ama aslını inkar etmek çok çirkin bir şeydir siz belki aslınızı kabul etmeyebilirsiniz bu demek degildirki bende size katılacam sanırım siz kendinizi yitirmişsiniz önce kendiniz tanıyın şafakları bırakın tanımayı size kalmamış zaten siz soyadınızıda degiştirdiniz beni dinlerseniz başka şeylerle ilgilenin ben dedimya önce müslüman olduğum için sonra kürt olduğum için sonrada şavaklı olduğuma gurur duyarım

  17. Hadice K.... New York'tan dedi ki:

    Ben bir savakli olarak sunu demek istiyorum; Elazig, Erzurum, Erzincan ve Bingol yoresinde halk icinde arastiripta sorarsaniz goreceksiniz ki savaklilar kurt kokenlidir. bir savakliya sordugunuzda “Az kurmancim ” ( ben kurdum) der. bu kendimizi bildik bileli boyleydi. Bugun. kurt turk kavgasina bizim asiretimizi alet etmeyin lutfen. Savaklilarin ana dili kurtcedir. kurtce konusan bir toplumun kurt olmadigini soylemek cama toprak demek kadar sacmadir. Savaklilar barisci bir toplumdur ve turk vatandasidir. her zaman kanunlara ve kurallara uyumludur. Kurtulus savasindada Ataturkun yaninda yer almis bir asirettir. savaklilar cok erken kalkip safak agarmadan ise basladiklari icin savak denilmistir. sayin turkoglunu tanirim ben onun biz turkuz demesi beni uzdu dogrusu, sayin turkoglu soyadinizi kus iken turkoglu olak degismekle kendinizi turk hissediyorsaniz uzulurum dogrusu. Ailen kurtceyi gayet guzel konusur ve yorumu okuyuculara birakiyorum….Biz kendimize ait ozel bir kulturu ve yasam sekli olan bir asiretiz ama asla turk degiliz, bu demek degil ki biz turklere karsiyiz ben bir asiret kiziyim ve bir turkle evliyim.. Biz asirlarca birbirimizden kiz aldik verdik barisci olmasaydik ailelerimizin icinde turkler olmazdi. Ben savakliyim ve turk vatandasiyim, ulkemi ve insanlarimi seviyorum hic birini ayirmadan… Tum dostca ve insanca yaklasim gosteren ulkemiz insanina huzur dolu gunler dilerim…

    • nimet dedi ki:

      Merhaba Hadice hanim, benim ismim NImet Ulukaya. Sizin yorumunuzu okudum. Acaba sizitanidigim Hatice oldugunuzu bilmek istedim. Aradigim Hatice hanimin ismi, Hatice Keklik. Eger bu yorumu okursaniz ve cevaplarsaniz cok sevinirim. Ben ve ailem Ny dayiz,

      Kendinize cok iyi bakin

  18. Murat dedi ki:

    Kazim Yıldırım veya Fatma Yıldırım a nasıl ulaşabilirim ltf yardım

  19. şavak obası dedi ki:

    Hangi ildesiniz Murat Bey? Ona göre yardımcı olalım.

  20. canan dedi ki:

    şavak aşireti türkmenistanın şekak beldesinden hoca ahmet yesevinin çalışmalarıyla tunceli ve çevresinde yaşayan kürtlere Türkçe öğretmek amacıyla getirtilmiş, ancak dil öğretimi sırasında bulundukları yerdeki kürtlerin konuştukları dilden etkilenmiş ve farsçadan oldukça fazla kelime barındıran ve şekaki adı verilen özgün dile kürtçe kelimeler eklenmiştir. şavaklılar kürt değil Türkmen’dir. buna ilişkin olarak istanbul üniversitesinde bir araştırma grubu oluşturulmuş ve şavaklıların Türkmen oldukları kesinleşmiştir. Kürtlüğü üstün bir ırk gibi mi görüyorsunuz bilmiyorum ama ben artık sizin kürtlüğü bu kadar savunmanızdan dolayı şavaklıyım demekten utanıyorum.

  21. Emine YILMAZ dedi ki:

    Perspektifi biraz değiştirmenin sakıncası yoktur umarım…Asimilasyonu yok sayan müthiş kültürel bir gerçek var ortada komşusu zazaca konuşan(bildiğim kadarı ile yerleşik olan) öteki taraf elazığ yerlisi,fakat şavaklılar birkaç köyde kendi kültürünü dilini-dinini yaşatmakta ısrarlı…Bağımsızlığına düşkün,dik başlı,çalışkan bir topluluk…Hani anlatılır ya içine tebeşir kokusu sinmiş sıralarda atalarımız göçebe yaşayan,bağımsızlığına düşkün,hayvancılıkla geçinen,atı silahı kıymetli topluluk diye öğretmenler yanlış anlatmadı kitaplar uydurmuyosa bu tarife uyan bir topluluk olduğu(mu)zu düşünüyorum…Bir kimliğe sığdırmak gibi bir niyetim yok sadece bugüne kadar türk vatandaşı olma kurallarına riayet etmiş vatanına değil ihanet,fikrini dahi kirletmemiştir böylesi düşüncelerle bu değil mi dir kıymetli olan…Gerçek kimliğini arıyanlara yok sözüm yanlış anlaşılmasın fakat gerçek arşivler dökülmeden mümkünmüdür bu söylenenler…O arşivleri açmaya kimsenin yüreği yeter mi bilmem…şöyle bir gerçek de var eğer biz bir dönemin torunlarıysak o dönem ki farklılık ahenginin bizlere sirayet etmemiş olması düşünülemez kimse saf,öz bu kimlik şu kimlik diyemez…sözün özü asimile olmamaktan kastım bir toplum veya topluluğun kültürünü var olan değerlerini korumasıdır şavaklılar bunu başarmıştır…öteki türlüsüne kesin kanaat getirilemez…saygılar.

  22. yeliz göz dedi ki:

    şavak peynirleri sizden şikayetçiyim

    • ERKAN GÜN dedi ki:

      Niye şikayetçi olduğunuzu bilmiyorum ama şu konuda ise yani tadının giderek bozulduğuna vurgu yapmak gibi söz konusuysa haklısınız çünkü bizim emek verip aşiretin tulum peynirini daha güzel bir yere getirmeye çalışırken bazı kendini esnaf sanan herşeyi illegal menfahat çerçevisinde hareket eden şavklıların iyi niyetinden istihfar eden bütün saflığı istismar eden icazet etmediğimiz libaral görmediğimiz davranışlar içerisindeler güney doğu ana dolunun peynirini şavak tulum peynirine katıp mübadele yapıp piyasaya sunuyorlar ee sizde haklı olarak bu tattan rahatsız olmuşsunuzdur ama şunu bilmenizi isterim ki sizi tehemin ederim bizde bu yapılanlardan son derece rahatsızlık duymaktayız.

  23. halit çavuş dedi ki:

    yorumları okudum bir kürt oldum bir kürt …:) ne mi değişti kocaman bir hiç. Aslımı Allah bilir geldim gidiyorum varsa bir üstünlüğüm O da Allah katında takvayla olur. Biz ne kadar araştırırsak araştıralım bu ikilem hep var olacaksa eğer neden ortak değerlerden bahsetmiyoruz.. varsın herkes dilini evinde yine öğretsin çocuğuna varsın yine ezgiler anlaşıldığı gibi söylenip dinlensin… ben şavaklıyım aslımı da inkar etmiyorum ama benim için üst iki çatı var 1. türkiye benim ülkem ve ülkemi çok seviyorum.. 2. Elhamdulillah Müslümanım.. bence ortak değerler ortak fikirler çoğunluktayken, farklarla birbirimizi ayrıştırmayalım..

  24. Samet Gören dedi ki:

    Arkadaşlar öncelikle şunu belirtmek isterim konuyu saptıranlar olmuş konuyu insanlıka müslüman olmaya bağlamışlar.Halbuki burdaki konu şavak kökeninin ne olduğu gibi görünüo bu konudada çok yanılanlar var yok şu kitapta şu yazıo yok şu sitede şu yazıor düşün bi peki bunları yazan kim yine insan değilmi bunlar hep asimilasyon çalışmalarından ibarettir ayrıca ben müslümanım diyorsan ne diyor: Aslını inkar eden bizden değildir.Bir milletin kökeni dili,yaşayışı gelenek ve görenekleridir.Madem türksek nie kürtçe bilioz zorlamı öğrettiler demekki kürdüz ki kürtçryi bilioz durudk yere kürtçe öğrenmedik heralde zorlada öğretmediler bi bağlantımız varki kürtçe bilioz kesinlikle aşiretimizin türk olmadığını düşünüorum öylede eminim Kürt olmamız bölücü olmamız anlamınada gelmior bazılar konuyu oraya bağlamış yıllardır ekmeğimiz için çalışan bi topluluğuz siyasete hiçgerek yok.. Sahip olduğumuz tüm değerleri koruyup yaşatmalıyız…Saygılarımla

  25. ÖTELİ dedi ki:

    bak kardeşim öğrendiğin veya konuştuğun dile göre kimlik sahibi olacaksan eğer burda yazdığın dile göre de türksün o zaman.. ben aslını inkar et demiyorum, kültürünü de inkar et demiyorum .. bunlardan uzak yaşamak zaten kökünden kesilmiş bir ağaç gibi olmak demektir.. bu konudaki tezleri de okudum burda yazanları da ama hiçbiri gerçeğin taa kendisi mi ? ben kendi adıma bunlardan hiçbirine de itimat edip konuşmuyorum zadece var olan değerlere sahip çıkıp bunları zamana karşı korumak istiyorum. buna sahip olup korumak içinde illa bir türk veya kürt kimliğine sahip olmak gerektiğini düşünmüyorum

  26. muzaffer akpolat dedi ki:

    yani degerli arkadaşlarım ben öncelikle kürt olduğumuzu kabul etmemiz gerektiğine inanıyorum yok türkmenistanda gelmiş türkçw öğretecekmişiz falan filan bu safsatalarla uğracacağımıza asıl şavakların geldiği yer irandır kısacası biz şıkakan aşiretindeyiz çok büyük bir aşirettir ama kesinlikle uslu bir aşirettir bugün araştırın kesinlikle şavaklar hiç kimseyi ezmemiş belki bazen bazı yllar önce isyancı denilen yani firar çeteler tarafında mağdur edilmiş malları gasp edilmiş bazı insanlarımız öldürülmüş ama kesinlikle şavaklar hiç kimseye zarar vermemiş bir millettir mücadeleci ekmeğinin peşinde ekmeginde başka bir şey düşünmüyen milletiz bilmiş olalım bilelimki biz şıkaklıyız

    • Edrîs dedi ki:

      rêz û silaw
      birayê delal ez kurdekî şikakim li rojhelatê kurdistanê (Urmiyeh) li wira ku pirranîya ronishtwan ê wê kurdê şikakin ne tinê li Urmiyeh ,lê belê li bajarê Selmasê pirraniya xelke vir şikakin esirê wan : Fenekî, Dela, Ebduî, Etmanî (etmanki), Everî, Mamedî, Miqorî,Kurmanc, Hinare, Dirî,Pachikî, şerî,.şekirî, neemetî.kechelî,…

  27. Türk mü Kürt mü bilmem ama dedi ki:

    Ben şavak kelimesini de sadece bir peynir türü olarak bilirdim, iki hafta önce Şavaklıların ürettiği peynire dendiğini öğrendim. Yalnız bana bu şavak peynirini anlatan amca hemen şunu da ekledi: “İki cihanda davacıyım onlardan. Aynı kafileyle hacca gittik. Arafat’a kadar her şey iyiydi. Arafat’ta ne çektirdi arkadaşlarım bana bir bilsen! Dolapları hep sahiplendiler; bizi yok saydılar. Yollarda itmeler kakmalar…” Uysal, uslu bir millet falan derken bunu da bir hatırlatayım dedim. Özetle, Hacca giden şavaklı hemşehrilerim lütfen Arafat’ta hacı adaylarına eyi davranalım!

  28. adem yıldırım dedi ki:

    Biz şavak toplumu olarak türk isek peki neden dilimiz kürtçe?

  29. nevzat yıldırım dedi ki:

    kürd

  30. sanem dedi ki:

    bu kadar uğraşmaya hiç gerek yok şavak tulum peynirinin en tazesi en güzeli bizzat yöresinden gelen bir siteden alıyorum.www.yoreseltatlarimiz.com

  31. KurmancŞakak dedi ki:

    Z

  32. KurmancŞakak dedi ki:

    Şakak-Şekak-Şıkak aşiretinin İranda ciddi bir nüfusu var zamanında Simko Şıkak güçlü bir Kürt ağasıymış ermenilere asurilere karşı savaşmış Mahabad kürt dewletinide kuranlar arasında Şıkaki aşiretide var. Horasan bölgesindede shekhanlu diye geçer milan kabilesinden olduğu yazılır…Irak Kürdistanı bölgesindeki Şıkaklarda peşmerge olarak görev yapanlarda vardır.Suriye çevresindeki Şekakiler Afrin-Halep civarında yaşarlar yani Osmanlı kayıtlarında bile Ekrad(Kürt) tarifesinden olduğu belirtilmiştir.ŞIKAKLAR büyük bir Kürt aşireti.. Bizim Dersim bölgesindeki Şekaklar biraz asimile olmuşlar malesef (Şavak ismi yerine Şakak-Şekak deseniz daha doğru olur çünki yaşlı kesim şavak diye birşey bilmiyor sonradan kullanılmaya başlanmış bir ad) aşiretimiz ŞEKAK dinimiz İSLAM dilimiz KURMANCİ’dir… SAYGILAR.

  33. NEVZAT YILDIRIM dedi ki:

    Ben bir savakli olarak sunu demek istiyorum; Elazig, Erzurum, Erzincan ve Bingol yoresinde halk icinde arastiripta sorarsaniz goreceksiniz ki savaklilar kurt kokenlidir. bir savakliya sordugunuzda “Az kurmancim ” ( ben kurdum) der. bu kendimizi bildik bileli boyleydi. Bugun. kurt turk kavgasina bizim asiretimizi alet etmeyin lutfen. Savaklilarin ana dili kurtcedir. kurtce konusan bir toplumun kurt olmadigini soylemek cama toprak demek kadar sacmadir. Savaklilar barisci bir toplumdur ve turk vatandasidir. her zaman kanunlara ve kurallara uyumludur. Kurtulus savasindada Ataturkun yaninda yer almis bir asirettir. savaklilar cok erken kalkip safak agarmadan ise basladiklari icin savak denilmistir. sayin turkoglunu tanirim ben onun biz turkuz demesi beni uzdu dogrusu, sayin turkoglu soyadinizi kus iken turkoglu olak degismekle kendinizi turk hissediyorsaniz uzulurum dogrusu. Ailen kurtceyi gayet guzel konusur ve yorumu okuyuculara birakiyorum….Biz kendimize ait ozel bir kulturu ve yasam sekli olan bir asiretiz ama asla turk degiliz, bu demek degil ki biz turklere karsiyiz ben bir asiret kiziyim ve bir turkle evliyim.. Biz asirlarca birbirimizden kiz aldik verdik barisci olmasaydik ailelerimizin icinde turkler olmazdi. Ben savakliyim ve turk vatandasiyim, ulkemi ve insanlarimi seviyorum hic birini ayirmadan… Tum dostca ve insanca yaklasim gosteren ulkemiz insanina huzur dolu gunler dilerim…

  34. yemine yıldırım dedi ki:

    ben BİR KURT KIZIYIM nevzat yıldırım sayfasını
    şakaklıyım

  35. Dogania dedi ki:

    Mesajlarınız için lütfen ziyaretçi defterini kullanınız :
    http://savak.wordpress.com/ziyaretci-defteri/

  36. türkmen dedi ki:

    aşiretin kürt olduğunu düşünmüyorum ama neden kürtçe konuştuğuna gelirsek osmanlı türkmenleri siyasi yapısı gereği kürt sancağına bağladığından asimile olmuşlardır. Bunun örnekleri çoktur Örnek: Urfa karakeçilli kayı boyundan gelen aşiret osmanlıyı kuran aşiret. Soydaşları Kütahya civarında yaşar

    • Dogania dedi ki:

      peh peh peh… aydınlattınız bizi…:) nerede görülmüş hakim unsurun alt unsura asimile olması…. geçenlerde çinli turistler gelmişti bizim elazığa, baktım bizim bir kaç baravlı hemen asimile olup çinlileşmeye başlamışlardı, zor yetiştim..:)

  37. Şekakiatak dedi ki:

    T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünün resmi internet sitesinden , sergiler yayınlar bölümünden , Tam metinler erişilebilen yayınların listesinden, 397 numaralı Haleb Livâsı mufassal tahrîr defteri (943/1536) I.pdf adlı tarihi yazılı eser incelenmeye değerdir. Sizlerde internet sitesini ziyaret edip bu eseri okuyabilirsiniz. Bu eser, aşiretimizin Halep kolunu,Şukaki Ekrad taifesi olarak anlatmıştır. Osmanlı livası mufassal tahrir defterinde tek tek geniş şekilde Halep livasındaki Türkmen, Arap ve Ekrad taifeler ve cemaatler yazılmıştır. Türkmen taiflerinden Avşar, Bayad , Beydil ve diğer büyük boylara bağlı aşiretler tek tek yazılmış, bunların içinde Şukaki aşireti yer almamaktadır. Şukaki cemati ise 1518 yılında Halep livası Ekrad taifeleri ve cemaatleri adı altında adı zikredilen aşiretler içinde yazılmıştır ( anlatılmıştır.) Ekrad Taife ve Cemaatler başlığı adı altında ise şu ifadeler yer almakta; Halep sancağında Türkmen cemaatlerinden sonra en kalabalık topluluk Ekrad cemaatleridir…. diye yazı devam eder.

    998 numaralı muhâsebe-i vilâyet-i Diyâr-i Bekr ve Arab ve Zü’l- Kâdiriyye defteri (937/1530) I: Âmid, Mardin, Sincar, Musul, Arapkir, Ergani, Çirmük, Siverek, Kiğı, Çemişkezek, Harput, Ruha, Ana-Hit ve Deyr-Rahbe Livaları ile Hısn-i Keyf ve Si’ird Kazaları: adlı yayınında ise Çemişgezek Livası içindeki aşiretler arasında bizim aşiretimiz ,Şakaklu cemaati olarak yazılmıştır. Ayrıca yazılan bir çok cemaat adı içersinde Behramlu Ekrad Cemaati diye bir cemaat adı da yazılmıştır.

  38. Şekakiatak dedi ki:

    Osmanlı imparatorluğu Livâsı mufassal tahrîr defteri, aşiretimizin geçmişini daha iyi tanımamız açısından önmeli bir kaynaktır. Okuyup ,doğru olan bilgileri aşiret mensuplarımızla paylaşmak gerek.

  39. Anonim dedi ki:

    Şıkaklar bal gibi Türktür. Bazı Kürt sempatizan kardeşler halen yalan dolan siyasetini gütmeye devam ediyorlar.

  40. hacıbekirli demirtaş dedi ki:

    Allah aşkına tamam kürtsek biz kürdüz siz niye kafaya taktınızki bizim şavaklılara

  41. şafak dergisi dedi ki:

    şavaklılar Türktür oğuz boyunun kayı kolundadır.

  42. şafak dergisi dedi ki:

    Tarihçesini bilmeyenler vardır bunu da araştırsınlar öğrensinler şavaklılar Türkler

  43. Şavaklı Kürd dedi ki:

    Kim uyduruyor bunlari hersyi turkmen yapiyorsunuz sekak bolgesiymis sahima way miş masal mi anlatiyorsunuz,savaklar kurd oglu Kurddur

Sen ne düşünüyorsun? (Derdê te çiye bra?)

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s