Zeman Çito Derbas Bû; Şekakan Li Ser TRT-Kurdî

2 Yıl önce TRT Kurdî televizyonu Şavak köylerinden Noranik (Yenimahalle)’e misafir olmuştu. Ali-Hatice Özçelik çiftinin hikayesinin konu edildiği programı buradan izleyebilirsiniz.

2 Salan berê televîzyona TRT bûybû nîvanê Şekakanê me. Bernameyek li Noranikê çêkiribû. Hûn kaynîn wê bernameyê li vîr seyr bikin.

Eger dikaynîn dengê mezînên Şekakan qeyd biki. Bişinin em parwe bikin.

Reklamlar
Büyüklerden (Gotinên Mezînan), Kurmancî, Videolar (Vîdeo) içinde yayınlandı | , ile etiketlendi | 1 Yorum

Shikak Rugs | Xalîyên Şekakan | Şavak Halıları

Shikaki Rugİran’dan bir Şavak (Şekak) halısı. 19. yüzyıldan kalma bu halı mistik kaplumbağa ikonlarıyla Kürt mitolojisine bağlılığı sembolize ediyor. Farklı bir kenar örgüsü, bir temel dış çerçeve bir de iç hat içeriyor. Halının renkleri Mahabad’ın Sauj Bulagh bölgesinin geleneksel tonlarıdır.

A Shikak Rug, Kurdish (Northwest Persia), late 19th C. A rare Persian Shikak Kurdish rug with the mysterious pond turtle icons associated with Kurdish mythology. An unusual border system, including both the reciprocal main border and the very abstract and naive latched minor border. The colours are characteristic of the Sauj Bulagh area.

Ji Rojhilatê Kurdistanê xaliyeka Kurdên Şekak. Diroka wê digiheşe sedsala 19. ê. îkon û sembolên di neqşa xaliye de irtibatê mîtolojiya Kurdan dikin.

Source: Invaluable

Araştırma (Lêkolîn), English, Kurmancî içinde yayınlandı | , ile etiketlendi | 4 Yorum

Komer te bin berfê de (Karlar altında Sarıbalta köyü)

Ez sifte wêneyekê (fotograf) Komerê wûha tebinim. Pir xweş bûye. Ew
Yunus Bal kişandiye.

Yunus Bal’ın çektiği bu fotoğraf, Sarıbalta köyümüzü karlar altında gösteren nadir fotoğraflardandır. Kendisine teşekkür ediyoruz.

image

Fotoğraf (Wêne), Kurmancî içinde yayınlandı | , , ile etiketlendi | Yorum bırakın

Sosyal Medyada Şavakça Muhabbetler – 1

Savakca

Şavaklı kardeşlerimizin kendi hesaplarında Kurmanci birşeyler yazdıklarını gördüğümüzde çok mutlu oluyoruz. Ama ufak bir iki düzeltme de yapmak istiyoruz. Bu diyalog şu şekilde daha doğru yazılmış olur:
– Günaydın. Sibeh we bi xêr be.
– Sibeh te jî bi xêr be pisxaltî.
– Serçavan. Çitonî pisxaltî, rindî?

“baş” (iyi) kelimesi Şavaklılar tarafından kullanılmıyor. Bunun yerine “rind” kelimesini kullanıyoruz

“çavanî” (nasılsın) kelimesi yerine de Şavaklar genellikle “çitonî” kelimesini kullanırlar.

“pisxaltî”: teyzeoğlu. “pismam”: amcaoğlu
pis: oğul (eski kürtçe, pesar: günümüz farsçasında “oğul” demek)

xaltî: teyze, mam: amca (günümüz Şavakları “ap” kelimesini kullanır)

“sibeh”: sabah (aynı zamanda “yarın” anlamındadır). Kürtçe lehçelerinde “beyanî” kelimesi kullanılır.

Şavak Dili (Şekaki) içinde yayınlandı | , ile etiketlendi | 2 Yorum

Yusuf Halacoğlu’na Cevaben Özeleştirimiz

Bu blogu açalı bir hayli zaman oldu. Burada tanıdık tanımadık birçok farklı kesimlerden insanlarla konuştuk, tartıştık. Dönüp eski yazılara baktığımda istemeden de olsa bazı insanlar hakkında biriz kırıcı olduğumuzu fark ettim.

Bugün bil vesile onlardan özür dilemek istiyorum.  O kişilerden birisi de Yusuf Halacoğlu. Kendisi bizzat sayfamızla irtibata geçti. Aslında epey zaman önce geçmişti. Uzun süre siyasi polemik olur diye kendisine cevap vermedim. Ama bugün burada yazmak istiyorum. Kendisini gerçek hayatta tanımıyorum. Bir kitabını okumuştum daha önce. Kendisine katılmadığım bir çok konu vardı, ama o kadar. O kadar olmalıdır.

Dilimizin kültürümüzün yok olmakta olduğunu görüyorduk. Bu acı veriyordu. Lakin bu durumdan direkt olarak kimseyi suçlayamayız. Hepimiz suçluyuz. Eğer bugün 10 yaşından küçük her 100 Şavak çocuğundan 1’i dahi Şavak dilini öğrenmiyorsa bunda Yusuf Halacoğlu’ndan çok Şavaklı anne babaların suçu vardır.

Yusuf Halacoğlu ve içerisinde olduğu çember Türk kültürü ve Türkçenin yüceltilmesini amaç edinmiştir. Bu şerefli bir şeydir. Aynı duyguyu aynı çalışmayı öteki halklar ve diller için de yapan birilerinin çıkması gerekir. Eğer çıkmıyorsa bunda Sayın Halacoğlu’nun bir suçu yoktur.

Kendisinden özür diliyoruz.

Bundan sonra;

-Blogta hiçbir siyasi parti lehine veya aleyhine bir paylaşımın olmamasına dikkat edeceğiz.

-Paylaşımlarımızda yine Şavak Kültürü, Şavak Dili ve Şavak Tarihi konularına değinmeye devam edeceğiz. Katkıda bulunmak isteyenleri memnuniyetle karşılıyoruz. Özellikle Şavak masal ve deyişlerini Şavak anadilimizde derleyebilecek arkadaşlara ihtiyacımız var. Yapmak isteyenler lütfen iletişime geçsinler.

Teşekkürler,

Şekakan Blog.

 

Haberler (Xeber), Köşe Yazıları (Quncnivîs) içinde yayınlandı | 3 Yorum

Şavaklarda Kadın(cık) Olgusu Üzerine

Jinik derler Şavaklar kadın için. Öteki Kurmanci şivelerinde sadece jin daha yaygındır. Etimolojik olarak bu ziyade ek küçültme manası veriyor kelimeye.  Aynı ekin benzeri Türkçede de var. Kedi-cik gibi.

Bu farklı kullanım hakkında ne diyebiliriz acaba. Bu terim üzerinden kadının Şavak toplumundaki yerini saptayabilir miyiz.1380178_307836352690621_1525720919_n

Şavak Dili (Şekaki) içinde yayınlandı | 4 Yorum

Ferhenga Şekakan: ‘Çekçekû’ (Çekirge)

Çekçekû (Shawakî-Shekakî) / Kulî (Kurdish) / Çekirge (Turkish) /ملخ-melğ (Persian) / Grasshopper (English)

harriet_mead_grasshoppergörsel: by Harriet Mead

Şavakça Sözlüğü

Hazırlayan: cinorek

——-

Çi gotin:

 

Şavak Dili (Şekaki) içinde yayınlandı | , , ile etiketlendi | Yorum bırakın

Neden Horasan’da Zafaran Aşiretine ‘Çemişgezek’ Deniliyor?

İran’ın doğusundaki Horasan bölgesinde bir çok göçebe Kurmanç aşireti var. Bu aşiretlerin şivesi Elazığ, Malatya, Maraş ve Adıyaman’da konuşulan Kurmanciye çok benziyor. Ayrıca aşiret isimleri de her iki yerde de benzerdir; Celali, Karaçorlu, Reşwan, Şadili, Zaferanlı… (detaylı olarak bakmak isterseniz: http://www.cskk.org/en/modules.php?name=News&file=print&sid=19 )

İlginç olan ise, Horasan’da Şadili’lerden sonra en büyük ikinci Kürt-Kurmanç aşiretin bir diğer isminin Çemişgezek olması. Birçok sitede ve kaynakta Zaferanlu aşiretinin diğer isminin Çemişgezek olduğu yazılıyor. Vikipedia’da da öyle. (https://en.wikipedia.org/wiki/Zafaranlu). Eğer bunu inceleyebilirsek güzel bilgilere ulaşabiliriz. Bu Şavakların tarihi göç serüvenlerine de ışık tutabilir. kurdishnomadwomenkhoresanİran haber ajansı ISNA’nın çektiği bir fotoğraf: Horasan’ın Kürt kadınları.

Araştırma (Lêkolîn) içinde yayınlandı | Yorum bırakın

Şavakça, Azerice ve Türkçede “pis” Kelimesi

Rind çû, xweş çû, lê le davîyê xo pis kir.” (İyi gitti, hoş gitti; lakin sonunu kötü yaptı)

fft20_mf550895Le dinê meriyên pis pir in, merî gerek e dikkat bike” (Dünyada kötü insan çoktur. Dikkatli olmak gerekir)

Şekakano! hûn zanin ferka “pis” bi Şekakî û Tirkî çiye?

Şavak Kurmancisinde kullanılan “pis” kelimesinin anlamı Türkçedekinden az biraz farklıdır. Daha doğrusu Şavakçadaki “pis” Azericedeki “pis” kelimesine daha yakındır.
pis: kötü (Şekakî&Azerî)
pis: kirli (Türkçe)

Azeriler iki kötü şeyi karşılaştırırken şöyle derler: “Bu pistir, ama şu daha pistir“.

Azericedeki kullanımını daha iyi anlamanız için bir de şöyle izah edeyim;

İran’daki bir önceki cumhurbaşkalığı seçimine iki aday kalmıştı. Birisi hırsızlığını herkesin çok iyi bildiği Dolar Milyarderi Rafsancani, öteki ise gene herkesin iyi tanıdığı Ahmedinecad. İran’ın Azerileri bu duruma şöyle diyorlardı: “İki aday var, birisi pis, öteki daha pis. Biz bu iki pis adaydan birisini seçmeye zorlandık, en iyisi gidip oy bile kullanmadık, sistemin bize bu dayatmasına karşı ancak bunu yapabildik.” Buradaki “pis” kelimesinin Şavakçadaki ile aynı olduğunu fark etmişsinizdir.

 

Not: Bu yazı Şavak Kurmancisinin Azerice orijinli olduğunu ispatlamak için değildir. Öyle bir iddia gelirse şunu söylemek gerekir;  pīs پيس kelimesi eski Farsça kökenli bir kelimedir.Halen Farsça sözlüklerde Alaca, lekeli, abraş, cüzamlı manalarında kullanılır.

Şekakan | Zimanê Xo Jebir Mekin! (Dilinize Sahip Çıkın)

Şavak Dili (Şekaki) içinde yayınlandı | , , , ile etiketlendi | Yorum bırakın

Eşirên Kormanj Daketin Li Ser Çiyan û Bûn Kirivên Hev

Kirîvatî di nav Kurmancan de dostaniyeke kewn û demdirêj e, Hevkarê Radyoya Kormanjê Iranê Resûl Şêxkanlû li vê barê da raportek amade kiriye; bi dengê xweş ê Kurmanjiya Xorasanê wî gûhdar bikin;

http://m1.ws.irib.ir/kurmanci/media/k2/audio/158360.mp3
OR99760Her tebek ya nûyê wê xaş e, lê kirivatî ya kevniya wê…

 

Kurmancî, Şavak Dili (Şekaki) içinde yayınlandı | ile etiketlendi | 1 Yorum